عروس کویر، یزد

یزد

عروس کویر، یزد

شهر یزد در مرکز کشور ایران در دشت یزد- اردکان واقع شده است. مساحت این شهر مذهبی ۷۲۱۵۶ کیلومتر مربع می باشد. آب و هوای آن خشک است و کشاورزی رونق چندانی در این استان ندارد.  کلمه ی یزد به معنی پاک و مقدس است که القاب متفاوتی دارد . از آن جایی که در تاریخ مردم دیار یزد یکتا پرست بودند، به دارالعباده شهرت دارد و آتشکده های آن شهرت زیادی دارد و سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب می کند. القاب دیگری هم دارد، مانند شهربادگیرها، عروس کویر، شهردوچرخه ها و حسینیه ایران. نام های قبلی آن، ایساتیس وکثه  می باشد. گروه بزرگی از زرتشتیان ساکن یزد می باشند.در این بخش از مجله گردشگری مستر بلیط برای شما همراهان خوب و همیشگی در مورد عروس کویر، یزد مطالبی جالبی را خواهیم گفت، پس با ما همراه باشید.

دیدنی های یزدمناطق گردشگری یزد

آتشکده (آتش ورهرام)

بنای فعلی آتشکده در سال ۱۳۱۳ خورشیدی با همت و یاری مالی زرتشتیان یزد و پارسیان هندوستان ساخته شده است. ساختمان آتشکده با معماری زیبایی برگرفته از هنر معماری هخامنشیان در مرکز حیاطی بزرگ و سرسبز و بر بلندی قرار گرفته و برپیشانی عمارت نقش «فروهر» نقش بسته است.  اهمیت آتشکده به قدمت آتش درون آن است که گفته شمی شود از تقریبا۱۵۲۰سال قبل تاالان روشن مانده و حفاظت گردیده است. «آتش ورهرام» درون مجری برنجی و در اتاقی مخصوص، در میان ساختمان آتشکده و در سطحی بالاتر از سطح زمین به دوراز باد و باران و تابش خورشید نگهداری می شود.

مجموعه امیر چقماق

امیر جلال الدین چقماق شامی در دوره تیموریان، از جانب شاهرخ حکومت یزد را به دست گرفت و با کمک همسرش فاطمه خاتون در این مکان میدان‌گاهی و در اطراف آن آب انبار، خانقاه، مدرسه، کاروانسرا، چاه آب، بازار و از همه مهم تر مسجد امیر چقماق را بنا نهاد.  این مسجد گنبدی عظیم و صفه ای عالی و دو شبستان زمستانی و تابستانی دارد. محراب مسجد دارای سنگ مرمرین زیبایی است که اطراف آن نقش گردیده است.

باغ دولت آباد

محمد تقی خان مشهور به خان بزرگ که سر سلسله خان های یزد در زمان زندیه بود درابتدا قناتی به اسم دولت آباد تاسیس کرد پس از آن، عمارت «باغ دولت آباد» را در امتداد آن ساخت. این ساختمان، محل اقامت این حاکم مقتدر نیز بوده است. این بنا مجموعه ای از چندین عمارت شامل: هشتی و بادگیر، بهشت آیین، تالار آیینه، سردر اصلی و سردر جنوبی است. فضای سبز این باغ شامل درختان کاج، سرو، گل سرخ محمدی، درختان میوه به خصوص انگور و انار است. بارزترین ویژگی این بنا بادگیر ۳۳٫۸ متری آن است که بلندترین بادگیر جهان محسوب می شود.

دیدنی های یزد مدرسه ضیائیه (زندان اسکندر)

مدرسه ضیائیه که به زندان اسکندرشهرت دارد از آثار «مولانا ضیاء الدین حسین رضی» است که در سال ۶۳۱ قمری آن را بنیان نهاد و بنای آن در سال ۷۰۵ قمری توسط پسرانش خاتمه یافت. شبستان مدرسه دارای محراب است و در اطراف مدرسه، رواق هایی ساخته شده است. گنبد خشتی این بنا با تزئینات گچبری و نقاشی آبرنگ بر بلندای این ساختمان جلوه گری می نماید که نمونه ای از معماری دوره مغول در ایران است.

 آب انبار شش بادگیری

آب انباری قدیمی است که شش بادگیر داردکه در محله تپه یزد واقع شده است. این بنا دارای دو ورودی در شمال و جنوب و مخزن است و مخزن آب انبار گنبد تخم مرغی شکلی دارد. این آب انباردارای ۵۵ پله است که بین پله های ۲۵ و ۲۶ آن از بالا، یک هشتی با سنگ فرش آجری قرار دارد و طاق آب انبار بعد از هشتی شروع می شود. طاق ضربی خشتی با نمای آجری و سقف بزرگ مخزن آب از ویژگی های مهم این آب انبار است که در سال ۱۳۷۹ هجری قمری به سعی حاجی حسین میرالله ساخته شده است .

 خانه لاری ها

تاریخ بنای این خانه تاریخی  به دوره قاجارتعلق دارد و درمنطقه خهادان شهرستان یزد قرار دارد. ساختمان خانه لاری ها با توجه به سبک کلی منزل اعبانی دوره خود ساخته شده، یعنی خانه ای است با دو قسمت اندرونی و بیرونی، حیاط در مرکز و قسمت های شمالی به عنوان زمستانه و از قسمت جنوبی به عنوان تابستانه مورد استفاده قرار می گیرد که شامل تالار و بادگیر است. از ضلع شرقی که شمال اتاق آیینه، مطبخ، سرداب و سایر فضاها است به عنوان پاییزه و از ضلع غربی به عنوان بهار خواب استفاده می شود. این خانه اکنون موزه اسناد و مدارک می باشد

نارین قلعه (نارنج قلعه)

این بنا در زبان عامه به نارنج قلعه شهرت دارد یکی از مهمترین آثار تاریخی پیش از اسلام استان به حساب می آید. این دژ قدیمی که برفراز تپه مشرف بر شهر میبد تاسیس شده، تمامی بنای آن از خشت و گل ساخته شده و معماری آن به شکل مطبق است.نارین قلعه  حدودا در ۵ مرحله ساخته شده است. قدیمی ترین بخش بنا فضاهایی هستند که در دل زمین کنده شده اند و درگویش محلی به آنها «بوکن» می گویند و پایین ترین بخش آن را تشکیل می دهند.

دیدنی های یزدمسجد جامع فهرج

روستای فهرج در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی یزد و در کنار راه اصلی یزد- بافق واقع شده است. از آثار تاریخی این روستا یک قلعه باستانی، آب انبار قدیمی، مجموعه شهدا و مسجد جامع را می توان نام برد.پمسجد جامع فهرج از بنای قدیمی و بی نظیر فرهنگ و تمدن اسلامی است که به نیمه اول قرن اول هجری تعلق دارد. این بنا قدیمی ترین مسجدی است که در ایران و شاید در دنیا بدون هیچگونه پیرایه ای دست نخورده باقی مانده است. وجود شبستانی رو به قبله با هشت ستون، مناره گلی نه چندان بلند که راه پلکان بام مسجد از داخل این مناره به بام و سپس به بالای مناره منتهی می شود و استفاده از خشت و گل در ساخت آن از ویژگی های این بنا به حساب می آید.

یخچال خشتی میبد

قدمتاین یخچال که به پیش از دوره قاجار می رسد یکی از معدود یخچال های به جای مانده در استان یزد است که از خشت و گل ساخته شده است. قسمت های عمده این بنای باشکوه عبارتند از: دیوارهای سایه‌انداز حوض یخ‌بند مخزن یخچال و گنبد. دیوارهای شرقی و غربی و جنوبی آن در زمستان سایه سار سردی در محوطه شمالی یخچال  فراهم می ساخته که در شب های چله با انداختن آب قنات به حوض پهناور و کم عمق آن محوطه و تکرار این کار در شب های متوالی قطعات بزرگ یخ ساخته می شده و پس از شکسته شدن به مخزن یخ در زیر گنبد یخچال انتقال می گردیده است. گنبد خشتی بزرگ یخ های انباشته را نگه می داشته که در تابستان از آن برای استفاده کاروانیان و مردم بهره برداری می کردند.

 چاپارخانه میبد

قدمت چاپارخانه در ایران به دوره هخامنشیان می رسد. از این مرکزها به عنوان ایستگاه های مبادلات نامه ای استفاده می شده است.وظیفه چاپارخانه ها نگهداری و تیمار تعدادی اسب تیزرو و پیک تازه نفس جهت پیک و مبادله سریع نامه ها و امانات مهم بوده است. از این رو چاپارخانه ها به صورت قلعه بنا  شده اند تا دفاع و حفاظت از آن میسر باشد.

 ییلاق های میان کوه

ییلاق های میان کوه در شهرستان تفت قرار دارند. «ده بالا» معروف ترین وخوش آب وهوا ترین ییلاق یزد درین منطقه است. «طزر جان» روستای ییلاقی دیگری در مجاورت روستای ده بالا است. که مسجد جامع آن اهمیت خاصی دارد. دره های سرسبز، بنادک سادات، باقی آبادریا، فخر آباد ثانی آباد،… از دیگر ییلاق های بااهمیت این منطقه است.

دیدنی های یزد ییلاق پشت کوه

منطقه «پشت کوه» بین «نیر» و «گاریزات» در جنوب سلسله جبال شیرکوه قرار دارد و از سه طرف محاصره ودر میان دره ای از سنگلاخ واقع شده است. بخش دیگر آن جلگه بنادک دیزه، سخوید، شواز، بیداخوید و… از جمله ییلاق های این منطقه است.

  ییلاق های پیش کوه

این منطقه قسمت اعظمی از آبادی های رشته جبال یزد را شامل شده و میان ندوشن، دهشیر و تفت قرار دارد. از جمله ییلاق های آن میتوان به نصر آباد، مزرعه آخوند، علی آباد، شاهد آباد، شریف آباد، صادق آباد و سانیچ اشاره کرد.

غار شگفت یزدان

این غار باستانی حوالی عقدا قرار دارد واز غارهای مقدس زرتشتیان است.راه ورودی غار بسیار دشوار است اما در داخل غار محوطه بزرگی است که ظرفیت هزاران نفر را دارد. چندین حوض کوچک وبزرگ و آثاری از ساختمان در آن دیده می شود. در غار خاکستر زیادی به چشم می خورد ونشان می دهد که سال های متمادی آتش مقدس را در این غارها محافظت می کردند.

هتل های یزد

  •  هتل کاروانسرای مشیر یزد: یزد، بلوار امام‌زاده جعفر، خیابان مصلی، بازارچه مشیر الممالک
  • هتل تهرانی یزد: یزد، میدان ابوالفضل، ابتدای جاده نفت
  • هتل ملک التجار یزد: یزد، خیابان قیام، بازارچه پنجه علی
  • هتل سنتی کهن کاشانه ۱ یزد: یزد، خيابان امام خمینی، کوی فهادان، به‌طرف زندان تاريخی اسكندر
  • هتل مشیرالممالک یزد: یزد، خیابان انقلاب، بلوار مشیر
  • هتل سرای کهن یزد: یزد خیابان امام خمینی بعد از چهارراه مسجد جامع بن بست عرفا
  • هتل ادیب الممالک یزد: یزد، خيابان قیام، کوچه لب خندق، پلاک ۸۳
  • هتل سنتی مظفر یزد: یزد، خيابان مطهری، كوچه شهيد بكاحی، جنب مخابرات
  • هتل فاضلی یزد: یزد، خیابان امام، خیابان مسجد جامع، میدان وقت الساعت
  • هتل پارسیان صفاییه یزد: یزد، صفاییه، میدان ابوذر، خیابان تیمسارفلاحی
  • هتل ساباط یزد: یزد، خیابان شهید رجایی، قبل از باغ دولت‌آباد
  •  هتل داد یزد: یزد، میدان شهید بهشتی، خیابان دهم فروردین، پلاک ۲۱۴
  • هتل سنتی مهر یزد: یزد، خیابان قیام، کوچه لب خندق
  • هتل کاروان یزد: یزد، بلوار آزادگان، جاده فرودگاه
  • هتل اطلس یزد: یزد، شهید صدوقی ، مابین میدان باهنر و همافر
  • هتل فهادان یزد: یزد، خیابان امام خمینی، خیابان فهادان، روبروی زندان اسکندر
  • هتل لب خندق یزد: یزد، خیابان قیام، کوچه لب خندق
  • هتل لاله یزد: یزد، بلوار بسیج، جنب آب انبار گلشن
  • هتل رویای قدیم یزد: یزد، خیابان سلمان فارسی، کوچه شهید کاردی ، پارکینگ۲
  •  هتل خاتم یزد: یزد، بلوار جمهوری، جنب تالار یزد
  • هتل جهانگردی یزد: یزد، میدان امام حسین، بلوار دانشجو
  • هتل سنتی رز یزد: یزد، میدان شهید بهشتی، ابتدای خیابان امام، انتهای کوچه فرهنگ
  • هتل ارگ جدید یزد: یزد، بلوار شهیدان اشرف، بعد از پارک مهرآوران
  • هتل سنتی والی یزد: یزد، خیابان امام خمینی، روبروی شاهزاده فاضل

دیدنی های یزدسوغات های یزد

کیک یزدی

کیک یزدی از شیرینی‌های اصیل یزدی محسوب می شود که در این استان معمولا برای پذیرایی در مراسمات مذهبی از آن استفاده می کنند. مواد لازم جهت پخت این کیک لذیذ تخم‌مرغ، شکر، روغن جامد یا کره، آرد سفید، نمک میوه، جوش شیرین، بیکینگ پودر، ماست یا شیر، هل و در صورت دلخواه مقداری کشمش و خلال پسته است.

قطاب یزدی

یکی از معروف‌ترین و خوشمزه شیرینی‌های سنتی یزد، قطاب می باشد. قطاب یزدی از دو بخش تشکیل شده یکی لایه‌ی خارجی و دیگری مغز داخلی. لایه‌ی خارجی این شیرینی نوعی نان شیرین سرخ شده در روغن است که خمیر آن از ترکیب آرد گندم، شیر یا ماست و زرده‌ی تخم‌مرغ تهیه شده و در روغن سرخ می‌شود و در نهایت در پودر قند غلطانده می‌شود. این شیرینی به دلیل وجود هل و پودر بادام از ارزش غذایی بالایی برخورداراست و طعم بی‌نظیر آن، قطاب را از سایر شیرینی‌های سنتی ایران متمایز می‌کند.

باقلوا

باقلوای یزد به اشکال مختلف چون لوزی، مربع و لوله‌ای و با طعم‌های متفاوتی از جمله پسته‌ای، بادامی و نارگیلی تولید می‌شود. در تهیه‌ی این شیرینی از گلاب، شکر، هل، آرد، بیکینگ پودر، زرده‌ی تخم‌مرغ، خاک قند، شیر و روغن استفاده می‌کنند.

پشمک یزدی

شیرینی محبوب پشمک یکی دیگر از شیرینی‌های اصیل یزدی است که طرفداران زیادی به خصوص در میان بچه‌ها دارد. پشمک در واقع نوعی شیرینی حجیم است که از شکر تهیه می‌شود. گاهی به شکر مورد استفاده در فرآیند تولید پشمک، مواد دیگری مانند اسانس‌های میوه‌ها، قهوه، کاکائو و زعفران اضافه می‌کنند.

نقل

از دیگر سوغاتی‌های شیرین یزد، انواع «نقل» است. نقل در طول تاریخ از عملیات دراژه‌زنی انواع خشکبار با روکش شکر تولید می‌شده است که این کار حدود ۲۵ سال پیش به کمک دستگاه‌های دراژه‌زنی از حالت دستی خارج شد. نقل امروزی در واقع محصول ماشینی همان نقلی است که سال‌ها پیش با زحمت فراوانی به صورت سنتی تهیه می‌شد. امروزه نقل با طعم‌های متنوع (بهارنارنج، یاس، زعفران و…) و با مغز انواع خشکبار مانند گردو، بادام درختی وبادام زمینی تولید می‌شود.

شیرینی حاج بادومی یا حاجی بادام

این شیرینی یکی از شیرینی‌های سنتی ایران محسوب می شود که در استان‌های مختلف ایران به ویژه در یزد تولید می‌شود. در تهیه‌ی این شیرینی از موادی چون مغز بادام، پودر قند، روغن جامد آب ‌کرده، آرد، پودر هل سبز و پودر پسته استفاده می‌کنند.

نان برنجی

نان برنجی یکی دیگر از شیرینی‌های سنتی ایرانی است که به علاوه یزد در شهرهای متعددی از جمله کرمانشاه و قزوین نیز تولید می‌شود. در تهیه‌ی این شیرینی که بین گردشگران کاملا شناخته شده است، از آرد برنج، آرد گندم، پودر شکر، روغن جامد، تخم‌مرغ، گلاب و هل استفاده می‌کنند. نان برنجی انواع گوناگونی از جمله نان برنجی ساده و نان برنجی زعفرانی دارد.

نان پنجره‌ای

نان پنجره‌ای یا شیرینی پنجره‌ای یا خاتون پنجره یکی از قدیمی‌ترین شیرینی‌های ایرانی محسوب می شود. مواد تشکیل‌دهنده‌ی آن آرد سفید گندم، تخم‌مرغ، پودر نشاسته، گلاب و روغن است که با خاک قند تزئین می‌شود. در گذشته بسیاری از زنان این شیرینی را خودشان در منزل تهیه می‌کردند.

سوهان‌ آردی و سوهان خانی

سوهان آردی و خانی از انواع سوهان یزدی هستند که هر کدام مزه و طعم خاص خود را دارند و به شکلی متفاوت تهیه می‌شوند.

سفال میبد

یکی از عمده‌ترین تولیدکننگان محصولات سفال و سرامیک ایران، میبد می باشد که در استان یزد قرار دارد. سفال‌های این خطه به شکل‌های سفال ساده‌ی بدون لعاب، سفال لعاب‌دار و کاشی و سرامیک عرضه می‌شوند. نقوش سفال میبد بسیار دیدنی و البته منحصربه‌فرد هستند. نقش‌های اصیل مرغ و ماهی و خورشید خانم از رایج‌ترین نقش هایی هستند که بر سفال‌های میبد نقش می‌بندند.

دارایی‌بافی

دارایی‌یافی یکی دیگر از صنایع دستی یزد است که قدمت زیادی در این منطقه دارد و البته امروزه به فراموشی سپرده شده است و به سختی در دل کوچه و بازار یزد می‌توان نشانی از آن پیدا کرد. دارایی‌بافی یزد که قدمتی ۸۰۰ ساله دارد نوعی پارچه است که از ابریشم و رنگ‌های طبیعی تولید می‌شود. از آنجا که در قدیم فقط کسانی که دارای تمکن مالی بودند می‌توانستند پارچه‌های دارایی‌بافی را تهیه کنند، به این صنعت دارایی‌بافی می‌گویند. پارچه‌ی دارایی در گذشته برای رولحافی، بقچه، بقچه سوزنی و آستری لحاف بوده است و اکنون بیشتر برای روتختی و رومیزی‌های سنتی استفاده می‌شود.

ترمه

هنر ترمه‌بافی حدود چهارصد سال سابقه دارد. زردتشتیان آن را در دوخت نوعی شلوار برای جشن‌ها استفاده می‌کردند. ترمه پارچه‌ای است که تار آن ابریشمی و پودش نخ، پشم، کرک الوان و ابریشم است. بافت ترمه در گذشته با انگشت انجام می‌شد و از این رو به انگشت‌باف هم شهرت داشت ولی بعدها این کار به صورت نیمه‌دستی انجام شد و برای بافت آن از دستگاه‌های مخصوصی استفاده می‌کردند. بته و جقه، طرح شاه عباسی و شاخ گوزنی طرح‌های رایج مورد استفاده در بافت ترمه‌ها هستند. همچنین انواع مختلف محصولات ترمه عبارت‌اند از شال بندی، شال چارقدی، شال راه‌راه، شال اتابکی، شال محرمات، شال رضایی، شال کشمیری، شال یزدی و… بازار ترمه امروزه در شهر یزد رونق خوبی دارد و این محصول زیبا را می‌توان به عنوان سوغات تهیه کرد.

شعربافی

شعربافی هم یکی دیگر از هنرهای سنتی یزد است که تا سال‌ها قبل رونق زیادی داشته است. در ابتدا این هنر توسط زنان روی دستگاه‌های چوبی انجام می‌شد و کمکی به اقتصاد خانواده بود اما بعد از مدتی به صورت کارگاهی درآمد و مردان هم به این هنر مشغول شدند. این هنر سنتی و زیبا نیز به مرور زمان به دست فراموشی سپرده شده است.

شمد

شمد پارچه‌ای نازک است که در بافت آن از ابریشم مصنوعی (ویسکوز) یا نخ پنبه‌ای استفاده می‌کنند و به عنوان روانداز در فصل تابستان استفاده می‌شود. در بافت شمد از طرح‌های ساده و چهارخانه استفاده می‌کنند.

زیلو

زیلو یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی یزد می باشد که قدمت آن به دوران قبل از اسلام بر می‌گردد. همچنین زیلو یکی از کالاهای تجاری ایران نیز بوده است. این زیرانداز به علت خنکی، در فصل تابستان بسیار مورد استفاده قرار می‌گرفته است. یکی از مهم‌ترین مراکز زیلوبافی شهر میبد یزد است که قدیمی‌ترین زیلو در حال حاضر به این منطقه نسبت داده می‌شود و می‌توان آن را در مسجد جامع شهر میبد دید.

مراکز خرید

  • مجتمع تجاری ستاره یزد: یزد میدان آزادی، روبروی پارک باغ ملی
  • مجتمع تجاری علاءالدین یزد | Alaeddin Shopping Mall: یزد خیابان تیمسار فلاحی
  •  مجتمع تجاری صدف: یزد صفائیه، مابین میدان اطلسی و امام حسن
  • مرکز خرید آریا | Aria Shopping Center: یزد صفائیه ، میدان اطلسی ، بلوار شهید قندی ، روبروی مجتمع مسکونی نگین
  • مجتمع تجاری شهاب | Shahab Complex: یزد خیابان کاشانی
  • بازار مسگرها: یزد خیابان قیام
  • بازار خان | Bazaar-e Khan: یزد خیابان قیام
  • مرکز خرید الحمراء | Alhamra Mall: یزد خیابان شرق
  • مجتمع تجاری، تفریحی الماس: یزد آزادشهر، بعد از فلکه اول
  • پاساژ کویتی ها: یزد میدان شهید بهشتی، نزدیک شهید فتوحی
  •  بازار زرگرها: یزد خیابان قیام
  • مرکز خرید شقایق | Shaghayegh Shopping Center: یزد خیابان فرخی، روبروی دادگستری

حمل ونقل یزد

فرودگاه یزد: یزد – میدان صنعت – انتهای بلوار آزادگان – فرودگاه بین المللی شهید آیت الله صدوقی

شماره تماس: ۳۷۲۱۸۰۸۲-۰۳۵

راه آهن یزد:  يزد ، بلوار حميديان، ميدان راه آهن يزد ، ساختمان مركزي راه آهن

شماره تماس: ۰۳۵۳۱۴۲۲۷۰۰

پایانه مسافربری یزد: یزد ،جاده خضر آباد ،ابتدای بلوار صنعت ، پایانه مسافربری

شماره تماس: ۰۳۵۳۷۲۳۶۹۰۱

زبان اهالی

فارسی با لهجه یزدی

دیدگاه (۱)

  • سید محمدجواد حبیبیان پاسخ

    با سلام وخسته نباشید
    ایا اطلاعاتی در مورد قطب های کشاورزی استان یزد مخصوصا محصول بادام این استان و مناطقی ک این محصول بصورت دیم یا انواع نوع کشت ان و زودرس بودن یا دیررس بودن ان دارید
    ممنون میشم اگه اطلاعاتی در این زمینه دارید در اختیارم بگذارید

    ۰۵/۰۸/۱۳۹۶ در ۱۸:۱۴

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *