چشمه‌های آب گرم در ایران

چشمه‌های آب گرم در ایران

همیشه سفرها به هدف تفریح نیستند ممکن است برای کار و یا حتی به قصد درمان باشد. مناطقی که آب معدنی دارند از جمله مواردی هستند که افراد برای درمان آن مناطق را برای سفر انتخاب می کنند. چشمه های آب معدنی در ایران در سال ۶۰۳۱ شروع گردید. اولین چشمه ی آب معدنی در آبعلی (جاده اهواز) مورد استفاده قرار گرفته است.

البته بر اساس آمار ها ۱۳۲ چشمه ی آب گرم  در کشور وجود دارد که اغلب این چشمه ها  در استان های آذربایجان غربی شهر سرعین، دماوند، محلات ،و بندرعباس است. معروف ترین آن ها در محلات، سرعین، رامسر، لاهیجان ،تخت سلیمان، لاویج،رینه، گرم کلنو (بندرعباس) و گلشتر (رودبار) می باشد. چشمه های آب گرم به دو دسته ی چشمه هایی که منشا آن ها حوادث طبیعی است و چشمه هایی که از بخار سنگ های سوزان پوسته بوجود آمده اند تقسیم بندی شده است.

از جمله مهمترین موارد درمان چشمه های آب معدنی باید به درمان بیماری های پوستی اشاره کرد. در چشمه های آب گرم گوگرد وجود دارد و همانطور که می دانید از خواص معجزه آسای گوگرد درمان بیماری های پوستی بخصوص  ثبورات ،کهیرو تورم هایی که بروز جوش و تاول است می باشد. این ماده ینسبتا بدبو در بسیاری از مواد آلی و مخصوصا پورتئین ها نقش ساختمانی دارد بطوری که وجودش باعث افزایش استحکام پروتئین می شود که همین موضوع باعث می شود بافت های محافظتی بدن نظیر پوست ،مو و ناخن  به نام (کرا تینین) استفاده کنند  که در ساختمان خود مقادیر زیادی گوگرد را دارند.

چشمه‌های آب گرم در ایران
آب درمانی چگونه تاثیر می‌کند؟

تاثیر آب درمانی در درمان بیماری های اندام با چند مکانیسم صورت می‌گیرد:

  • گرم کردن اندام و در نتیجه کاهش درد
  • سبک کردن وزن بدنبال غوطه ورشدن در آب و در نتیجه راحت تر شدن حرکت دادن اندام
  • استفاده از مقاومت آب در مقابل حرکت اندام و در نتیجه کمک به تقویت عضلات آن
  • آرامش روحی بیمار که میتواند کمک فراوانی به کاهش درد های اندام بکند

کاهش درد

در آب درمانی معمولا از آب گرم استفاده میشود. گرمای آب موجب افزایش جریان خون در پوست و عضلات شده و تنش داخلی عضلات را کم میکند. درد اندام ها به هر علتی باشد معمولا در گرما کمتر میشود. بنابراین استفاده از آب گرم موجب کاهش دردهای عضلانی، مفصلی و استخوانی میشود. البته این تاثیر گرما دائمی نبوده و معمولا بعد از مدتی که حرارت اندام مجددا به حالت اول برمیگردد درد مجددا احساس میشود. آب گرم را میتوان بصورت دوش آب گرم، وان آب گرم و یا استخرهای آب گرم در مجاورت اندام قرار داده و از گرمای آن استفاده کرد.

استفاده از آب گرم برای کاهش دردهای اندام سابقه قدیمی دارد. از صدها یا شاید هزاران سال قبل آب گرم های معدنی محلی برای مراجعه بیماران برای کاهش دردهایشان بوده است. از آب گرم می‌توان برای کاهش دردهای اندام در بسیاری از بیماری ها مانند آرتروز و انواع روماتیسم ها استفاده کرد.

انجام بهتر حرکات کششی

یکی از مهمترین مراحل درمان مشکلات استخوان ها، مفاصل و دیگر بافت های اندام استفاده از فیزیوتراپی است و مهمترین اقدام فیزیوتراپ کمک به افزایش دامنه حرکات مفاصل و افزایش قدرت عضلات آن است. انجام این مهم با استفاده از نرمش های خاصی صورت میگیرد. دسته ای از این نرمش ها که برای افزایش دامنه حرکتی مفاصل کاربرد دارند حرکات کششی هستند.

حرکات کششی که در فیزیوتراپی برای بهتر کردن دامنه حرکتی مفصل و کاهش خشکی آنها انجام می‌شود ممکن است دردناک باشد. وقتی این حرکات در آب گرم انجام شوند تحمل بیمار بیشتر شده و احساس درد ناشی از حرکت مفصل کم می‌شود. در این حالت میتوان مفاصل بیمار را بیشتر و بهتر حرکت داده و نتیجه آن افزایش سریعتر و بهتر دامنه حرکتی مفصل است.

تقویت عضلات

وقتی بدن در آب غوطه ور می‌شود (مانند استخرهای آب) وزن بدن کاهش میابد. بعضی بیماران به علت مشکل مفصل و درد ناشی از آن نمیتوانند به راحتی راه بروند. در آب وزن بیمار کم شده و در نتیجه فشار کمتری به مفاصل اندام تحتانی وارد میشود. وقتی مفصل وزن کمتری را تحمل کند بهتر میتواند حرکت کند و حرکات نرمشی و تقویتی را انجام دهد.

کمک دیگر آب مقاومت آن در مقابل حرکت اندام است. وقتی فرد در آب غوطه ور شده و سعی میکند اندام خود را حرکت دهد مقاومت آب را در مقابل حرکت اندام حس میکند. این مقاومت مفید است. مقاومت در مقابل حرکت اندام میتواند به تقویت بیشتر عضلات آن کمک کند. درست مانند کسی که برای تقویت بیشتر عضلات خود از وزنه استفاده میکند؛ با این تفاوت که مقاومت آب:

  • ملایم تر از وزنه است
  • میتوان آن را با تغییر سرعت حرکت اندام کم و زیاد کرد
  • در همه جهات وجود دارد
  • همراه با گرما است و بنابراین آستانه تحمل بیمار را بیشتر میکند.

در بسیاری از بیماری های سیستم حرکتی تقویت عضلات اندام می‌تواند درد بیمار را تا حدود زیادی از بین ببرد. بطور مثال در کمردرد تقویت عضلات ستون مهره و شکم و در بسیاری از دردهای زانو تقویت عضلات چهارسر ران میتواند درد بیمار را بطر محسوسی کاهش دهد. انجام حرکات نرمشی تحت نظر فیزیوتراپ در آب میتواند به این امر مهم کمک فراوانی بکند.

مشکلا ت روحی و  اعصاب و روان و هم چنین بیماری های ریوی و کم  قلبی. البته قبل از عزیمت برای درمان، بهتر است با یک پزشک مشورت کردو اطلاعات چشمه را قبلا مورد بررسی قرار داد که هر کدام از چشمه های آب گرم خواص و ویژگی های خاص خود را دارند و با هم متفاوت هستند.

در این فصل سرد، آدم دلش می خواهد در وان آبگرم دراز بکشد و فارغ از برف و سوز بیرون، در آب گرم خستگی را از تنش بیرون کند. چه بهتر که این آب، معدنی و مملو از املاح مفید با خاصیت های درمانی باشد. آن وقت با یک تیر، چند نشان زده ایم. بهترین ایده برای داشتن همه امکانات با هم، چشمه های آبگرم هستند. در سراسر ایران، چشمه های آب گرم متعددی وجود دارند. به همین دلیل، ما مشخصات و نشانی برخی از آنها را برایتان گردآوری کرده ایم تا در صورت تمایل به آن شهرها سفر و از این چشمه ها استفاده کنید.

چشمه‌های آبگرم دارای ویژگی هایی مثل تحریک فعالیت‌های مختلف بدن، درمان بیماری تنفسی، روماتیسم، بیماری‌های پوستی، بیماری‌های زنان و تورم موضعی، تسکین اعصاب، تنظیم فشار خون، درمان دردهای مفصلی و بهبود دردهای کلیه دارند. چشمه‌های آب گرم در نقاطی از زمین وجود دارند که در آنها شرایط مورفولوژی، تکتونیکی، ماگمایی و جوی فراهم آمده باشد، در ایران به خاطر فعالیت گسترده آتشفشانی چشمه‌های معدنی و گرم زیادی وجود دارد.

چشمه‌های آب گرم در ایران
چند چشمه‌ آب گرم ایران

باید بدانید که چشمه‌های آب گرم در ایران بسیار زیاد هستند که اختصارا چند مورد از آنها معرفی می شود:

آبگرم شهر کهنه

آدرس: قوچان – ۱۸کیلومتری بخش غربی قوچان

قوچان یکی از شهرهای استان خراسان رضوی است، این شهر در ۱۴۸ کیلومتری شمال غرب مشهد (مرکز استان) قرار دارد. قدمت قوچان به حدود ۲۵۰ سال پیش از میلاد بر می‌گردد. از صدر اسلام تا اوایل تسلط قوم مغول به اسامی آساآک، آشاک، آرسکا، استوا، خوجان، خبوشان یاد شده است و سلسله اشکانی از ۲۵۶ سال قبل از میلاد تا ۲۲۴ میلادی بر ایران حکومت داشته اند. اولین پایتختش در حوالی قوچان امروز بوده است.

چشمه سارهای جاری معروف به آبگرم شهر کهنه در ۱۸ کیلومتری بخش غربی قوچان و به فاصله ۶ کیلومتری  آرامگاه امام زاده سلطان ابراهیم (ع) قرار دارد. این آب گرم دارای خواص درمانی و حرارت نسبتاً گرم می‌باشد و همین موضوع مهمترین دلیل جذب گردشگر و مسافران به این نقطه از شهرستان قوچان است همه ساله تعداد بسیاری از مسافران از استان‌های دیگر کشور برای استفاده از خواص طبیعی چشمه به این مکان می‌آیند.

آبگرم فلکده

آدرس: تنکابن-کیلومتر ۱۵ جاده دو هزار-روستای لیره سر

«فلکده» به منطقه ای در دل جنگلهای دوهزار تنکابین اطلاق میشود که شهرتش بخاطر آبگرمی است که در دل جنگل و در زیر کلاهک صخره ای است که با توجه به کوچکی آن جاذبه خاص این منطقه بوده  که بعلت پرت بودن از مسیر اصلی خوشبختانه افراد کمی از آن خبر دارند (عمدتا محلی‌های آن منطقه) آب گرم معدنی است که  آب تنی کردن در آن آنهم در دل جنگل لذت وصف ناپذیری را به دوست داران طبیعت می‌بخشد.

این آب گرم از نظر توپوگرافی دارای پستی و بلندی هایی می باشد که زیبایی و تنوع خاصی را به آن می‌بخشد. در مسیر زیبای این آبگرم به یک جنگل بسیار زیبای کاج و سرو می رسیم و پس از طی یک سر پایینی به آبگرم معدنی می‌رسیم که نسبت به سایر آبگرمهای منطقه دارای تفاوت میباشد که یکی از آنها نداشتن گوگرد است که بوی بد را از آن گرفته است و خاصیت شرب نیز دارد. علاوه بر آن این آبگرم برای بیماری هایی همچون دردهای مفصلی و نظیر آن بسیار مناسب است. منطقه فلکده دارای آب و هوای خنک و کوهپایه‌ایی می باشد که در فصول گرم سال بسیار مطبوع است.

مسیر دسترسی به این آبگرم بدین شکل است که بعد از پارک خودرو در روستای لیره سر از توابع شهرستان تنکابن می‌بایست مسیر جنگلی بسیار زیبایی را به مدت تقریبی ۲ ساعت طی کرد (البته با خودرو نیز میتوان رفت ولی با توجه به خاکی بودن جاده  و یک شیب بسیار تند پیاده رفتن توصیه می شود) چون بعد از ۲ساعت جنگل نوردی غوطه ور شدن در آب گرم بسیار لذت بخش‌تر خواهد بود. مسیر دسترسی  را می توان از محلی‌های روستا سوال کرد، بعد از طی این مسافت به پرورشگاه ماهی قزل آلا  میرسید که این نشانه، آخرجاده بوده و در سمت چپ شما چند کلبه چوبی را میبینید که دقیقا در کنار آبگرم بنا شده است. (لازم به ذکر است که این کلبه‌ها نیز جهت اقامت اجاره داده می شود).

بعد از رسیدن به این محل در سمت غربی کلبه‌ها دره کوچکی به عمق تقریبی ۱۰ تا ۱۵ متر  وجود دارد که در پائین آن  رودخانه ای در جریان است، بعد از پائین رفتن از مسیر پاکوب مشخص در سمت چپ شما سازه دستی سیمانی را میبینید که با چند متر گونی بالای آن پوشیده شده است که آن همان محل آبگرم است که محلی‌ها جهت تعویض لباس آن پارچه‌های از جنس گونی را دور آن کشیده اند. از آنجائیکه کمتر کسی از این محل باخبر است عمدتا خالی بوده و حتی علاقمندان می توانند با خانواده‌های خود نیز به این منطقه رفته و از آن لذت  ببرند.

آبگرم قلعه‌کندی

آب گرم قلعه کندی در استان آذربایجان شرقی شهرستان کلیبر واقع شده است.

  • از تبریز برای رفتن به این آب گرم دو مسیر: تبریز – کلیبر – قلعه کندی ۱۹۰ کیلومتر و مسیر تبریز – اهر – هوراند –آبش احمد – قلعه کندی حدود ۱۸۰ کیلومتر، وجود دارد.
  • از اردبیل تا این منطقه باید  مسیرهای جاده اردبیل – پارس آباد- سه راهی قره آغاج – آبش احمد – قلعه کندی، را طی کرد.
  • از پارس آباد نیز می توان از مسیر اصلاندوز – سه راهی اسکانلو – سه راهی عبدالرزاق  -به قلعه کندی رفت.

قلعه کندی داری اهالی خونگرم و مهمان نواز است و فرهنگ مردم آن زبانزد کلیه اهالی منطقه می‌باشد. آبگرم قلعه کندی به دلیل قرار گرفتن در منطقه گردشگری و جنگل های ارسباران و نزدیکی به رود مرزی ارس و سد خدافرین گردشگران زیادی را از داخل و خارج از کشور از جمله جمهوری آذربایجان، ارمنستان و نخجوان به خود جذب می‌کند.

این آب گرم خاصیت درمانی زیادی داردو برای درمان بیماری روماتیسم بسیار مفید و موثر می‌باشد. دمای آبگرم قلعه کندی در چشمه اصلی به حدود ۷۵ الی ۸۰ درجه  و در استخرها به ۶۵ الی ۷۰ درجه سانتی گراد می‌رسد. در بین این چشمه‌ها آبگرمی با نام یل‌سوئی وجود دارد که دمایش ملایم‌تر از بقیه و خاصیت درمانیش نیز بیشتر از بقیه می‌باشد.

اکثر دکترهای ارتوپدی این آبگرم را به بیماران خود پیشنهاد می‌کنند. قلعه کندی علاوه بر چشمه‌های آبگرم معدنی چشمه‌های معدنی طبیعی با املاح مفید و موثر هم دارد، مثل  چشمه دیزدونو، سردونو و کفشن بولاغی، این اسامی منصوب به ارامنه موجود در زمان قدیم در منطقه است.

آب‌گرم کریز

آدرس: خراسان رضوی – کاشمر – ۳ کیلومتری روستای کریز

آب گرم کریز در حاشیه جاده آسفالته کریز به ریوش در فاصله ۱۵ کیلومتری شهر ریوش و به فاصله ۳ کیلومتری روستای کریز کاشمر قرار دارد. این آبگرم معدنی خاصیت‌های درمانی فراوانی دارد. در حاشیه‌ی این مکان نیز دره بسیار با رودخانه ای پرآب، چشمه سارهای آب سرد شیرین و گوارا وجود دارد. کارشناسان معتقدند این آبگرم معدنی از نظر وجود مواد شیمیایی در رتبه بالاتری از آبگرم فردوس قرار دارد، آب این چشمه برای بیماری‌های پوستی مناسب است. روستای کریز از توابع بخش کوهسرخ شهرستان کاشمر است.

این روستا از سطح دریا ۱۴۰۰ متر ارتفاع دارد و دارای آب و هوای آن معتدل کوهستانی، با زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل است. روستای کریز از شمال غربی به کوه باغ دشت و از جنوب شرقی به کوه پلنگوان محدود می‌شود. رودخانه کال کرمگ از جنوب روستا عبور می‌کند. روستای کریز یکی از روستاهای قدیمی و کهن شهرستان کاشمر به شمار می‌آید. بند شاهی، از آثار ملی ثبت شده، در نزدیکی روستا واقع شده و نشان دهنده قدمت روستای کریز است.

آبگرم معدنی چالدران

آذربایجان غربی با داشتن ۴۶ چشمه آبگرم و معدنی رتبه نخست کشور را دارد و همین موضوع باعث شده گردشگران زیادی به این استان سفر کنند. برخی از چشمه‌های آبگرم معدنی آذربایجان غربی در مجاورت آثار ارزشمند تاریخی قرار دارند.

چشمه‌های آبگرم محال باراندوز ارومیه، آبگرم احمدآباد واقع در حاشیه اثر جهانی تخت سلیمان تکاب، آبگرم ایستی سو و زنبیل در ارومیه، آب معدنی زندان سلیمان در میاندوآب، چشمه صدقیان در سلماس، چشمه قره شعبان در خوی، آبگرم باش کندی در ماکو، آبگرم گراو مهاباد از جمله آبگرم‌های این استان هستند در این میان شهرستان چالدران هم با دارا بودن آبگرم معدنی چالدران گردشگران زیادی را به خود جذب کنند .

آبگرم معدنی فردوس

آبگرم معدنی فردوس در مسیر جاده اصلی و ترانزیتی استان‌‌های مرکزی و جنوبی به مشهد و استان‌‌های شمالی در کیلومتر ۲۲ جاده فردوس به بجستان  قرار دارد. قدمت این آبگرم  ۲۰۰ سال می‌باشد و  توجه افراد زیادی از سراسر کشور به ویژه استان‌‌های خراسان رضوی، جنوبی را به خود جلب کرده است.  آبگرم معدنی شهرستان فردوس بر بالای کوهی که آبگرم از آن جریان دارد  قرار دارد و آثار برج و بارو در آن مشاهده می‌شود که بیانگر قدمت تاریخی آبگرم معدنی فردوس است. در گذشته‌‌های دور دو باب حوضچه از سنگ و آهک توسط افراد خیر برای استفاده مسافران از آبگرم ساخته شد و سقف آن نیز به صورت گنبدی با آجر پوشش شد. تولیت آن را از سال ۱۳۴۵هلال احمر فردوس عهده دار شد.

با توجه به آزمایشات انجام شده این آبگرم برای امراض جلدی و کبدی و دردهای مفصلی، اتصاع عروق، پیشگیری از رسوب سنگ درکلیه، بیماری‌های رماتیسمی، دردهای مفصلی وعصبی، افزایش سوخت و سازبافتها، کاهش درد و رفع گرفتگی عضلات، افزایش دامنه حرکتی اندام ها، بهبود دردهای ناحیه ستون فقرات و دیسک کمر و پیشگیری از ایجاد انحراف در ستون فقرات مفید است. همه ساله بر تعداد مراجعین این مجتمع  افزوده می‌شود، به همین لحاظ آبگرم معدنی فردوس یکی از مهمترین جاذبه‌های طبیعی و قطب گردشگری و آب‌درمانی شرق کشور محسوب می‌شود که همه روزه پذیرای جمع کثیری از مردم شریف ایران اسلامی است و به عنوان منطقه نمونه گردشگری مصوب شده است.

در حال حاضر این مجتمع مجهز به استخر آب درمانی، وان‌های خصوصی، سوئیتهای اقامتی با تمام امکانات، اتاق‌های ارزان قیمت، رستوران و فضاهای ورزشی، تفریحی می‌باشد. ۹۰ تخت اقامتی، ۲۷ کانکس، ۲۲ واحد اقامتی با تجهیزات کامل، ۱۰ اتاق، استخرهای آب درمانی و رستوران سنتی از جمله امکانات موجود در مجموعه آبگرم معدنی فردوس است بر اثر زلزله سال ۴۷ آب آبگرم فردوس قطع و پس از آن بر اثر پس لرزه‌‌های بعدی به جریان می‌افتد که جریان دوباره آب آبگرم سبب خوشحالی مردم و به ویژه اهالی روستاهای برون و مهرانکوشک در مجاورت آبگرم فردوس شد. در کشور عزیزمان ایران، چشمه های آب گرم مشکلات متعددی دارند که عمده ترین مشکلات آن رعایت نکردن بهدلشت و کمبود امکانات جانبی  مانند فضاسازی مناسب برای اقامت است.با توجه به تعدد و قدمت چشمه ها در ایران و جذابیت توریسیتی آن امید به آن است در آینده تمام ایرادات و مشکلات رفع شود.

مستر بلیط روز دانشجو را به تمام دانشجوهای باهوش و فعال تبریک می گوید…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *